LỰA CHỌN
Ở tản văn “Số phận” chúng ta có nhắc đến “Sự lựa chọn”. Suy nghĩ thêm về việc “lựa chọn”, tôi nghĩ mình cần viết ra vài điều liên quan đến việc này.
Để bắt đầu chủ đề về “Lựa chọn”, chúng ta cần đồng ý với nhau rằng số phận chỉ là hai từ gắn với chúng ta từ thời khắc chúng ta tượng hình trong bụng mẹ cho tới khi chúng ta có đôi chút cái gọi là “Ý thức”. Bởi vì tôi mong chúng ta có một cái nhìn khách quan hơn dành cho số phận của mình cũng như của những người khác, tôi mong chúng ta không o ép cuộc đời mình để bắt số phận chịu trách nhiệm, tôi mong chúng ta trở thành những cá nhân tự chịu trách nhiệm lấy cuộc đời của mình. Chúng ta bắt đầu quá trình hiện thực hóa mong muốn này bằng hai từ “Lựa chọn” nhé.
Mình cùng nghĩ nào, khi ai đó đọc tới những dòng này, tôi cam đoan rằng bạn đó phải là người đã đọc thông viết thạo. Như vậy, bạn và tôi cùng đồng ý rằng những tản mạn này là dành cho người đâu đó đã phải trải qua từ quãng 4 của đời người trở đi, nếu trẻ hơn, các bạn không việc gì phải đọc những thứ này, hãy lo tận hưởng các ảo tưởng và sai lầm của tuổi trẻ đi. (Các quãng của đời người, ở tản văn “Giản đơn và hạnh phúc”). Khi đồng ý điều này thì chúng ta sẽ hiểu rằng theo “luật hấp dẫn” của cuộc sống, khi bạn đang tìm kiếm gì đó còn thiếu cho mình, lực hút sẽ đưa đẩy bạn đến với bài viết này để lấp bớt những khoảng trống ở bạn. Đối với người viết, đề tài về “Lựa chọn” là đề tài tôi mất rất nhiều thời gian để sắp xếp từ ngữ. Không phải vì khó về ý nghĩa hoặc lời văn, mà nó khó vì tham vọng của tôi rằng viết thế nào để đề tài sẽ đạt được hiệu quả nhất khi tiếp cận đến độc giả nào đó đã có duyên đến thăm trang. Lý do tôi có tham vọng này vì hai từ này chúng ta nghe rất nhiều, chúng ta cũng sử dụng rất nhiều, bàn luận về lựa chọn cũng rất nhiều, nhưng để hiểu theo khía cạnh là một “kỹ thuật lựa chọn” nhằm thay đổi được vận mệnh – số phận của cuộc đời mỗi người, có lẽ rất ít cuộc thảo luận nào từng tiếp cận dưới góc độ này. Tại sao tôi lại dùng từ “kỹ thuật lựa chọn”?
Mình cùng xem xét từ “kỹ thuật”. Có phải bạn cũng như tôi, sẽ thấy từ “kỹ thuật” đơn giản chỉ là việc tập tành hoài (có thể hiểu như việc học) một công việc nào đó, một động tác nào đó, một bài hát nào đó, …, cho đến khi chúng ta nhuần nhuyễn thì xem như chúng ta có kỹ thuật về món nghề đó. Chúng ta có nhiều trường lớp nhằm dạy/hướng dẫn các kỹ năng chuyên môn để trở thành một kỹ thuật viên trong chuyên môn đó. Xét rộng ra, hầu hết mọi ngành nghề, công việc trong cuộc sống của ta, ta đều bắt đầu từ việc học kỹ thuật, nhưng thực tế rất ít khi chúng ta nhận ra điều này. Nếu đọc đến đây và bạn không đồng ý thì chúng ta có thể tạm ngưng để cùng suy ngẫm, ngược lại, nếu bạn ngẫm qua và thấy hợp lý, chúng ta sẽ tiếp tục thảo luận về “kỹ thuật lựa chọn”. Và như vậy, để học được tất cả kiến thức từ sơ khai (thuở sơ sinh) đến khi lìa đời, từ kỹ thuật bú mớm cho đến kỹ thuật kiếm tiền, từ kỹ thuật sử dụng đồng tiền cho đến kỹ thuật sống chung với bệnh tật, …, chúng ta sẽ nhận ra rằng, hầu hết để ứng dụng được các kiến thức ấy, chúng ta đều cần đến một chút kỹ thuật. Tất nhiên, có bạn sẽ nhạy bén hơn nên có kỹ thuật tốt hơn, và còn lại sẽ là kỹ thuật cơ bản để hoàn thành công việc được ở mức bình thường nhất. Vậy nhưng điều tôi muốn để cập đến ở đây là kỹ thuật lựa chọn trong việc vận hành cuộc đời của mỗi người. Đối với kỹ thuật này, chúng ta chỉ cần để tâm và rèn luyện đôi ba lần thôi là chúng ta có thể đã sử dụng thành thục rồi, không cần quá giỏi giang, không cần quá khéo léo hay phải thông minh để thực hiện được. Điều cần duy nhất để thực hiện kỹ thuật này là đòi hỏi bạn phải “để tâm” vào sự việc đang cần lựa chọn. Trong nội dung bên dưới, chúng ta sẽ đi sâu hơn vào việc làm cách nào “để tâm”.
Trước hết, chúng ta phải “nhận biết” được mình đang cần (hoặc quan tâm) điều gì nhất ở thời điểm hiện tại. Sẽ có nhiều ý kiến ở đây, bởi vì chắc phần lớn ai ai cũng sẽ đặt chữ “TIỀN” ở chỗ này. Chắc bạn đang cười! Tôi nói thật đó! Bởi vì về cơ bản, cuộc sống là không thể không có tiền, chúng ta không thể nói quá nhiều triết lý suông khi bụng của ta và gia đình ta còn chưa no, khi các hóa đơn cuộc sống vẫn cứ bắt mình phải loay hoay tìm kiếm tài chính, đó là còn chưa nói đến ai đó còn đang phải vật lộn với bệnh tật. Vậy đó, thực tế phũ phàng là như vậy. Mỗi ngày tôi đều được nghe nhiều lần dạng câu nói tương tự như:
“Bây giờ tôi chỉ cần tiền thôi, có tiền là:
- Mẹ con tôi sẽ tự lập và chuyển về Hà Nội sống
- Mẹ con tôi sẽ không cần người cha đó nữa
- Tôi sẽ không làm công việc vất vả này nữa
- ….
Chỉ cần lược sơ như vậy để chúng ta thấy được áp lực của cuộc sống bủa vây, bào mòn sinh khí của con người đến cỡ nào. Chúng ta chấp nhận rất nhiều sầu khổ chỉ để ta hoặc con ta có được đủ đầy miếng ăn, đủ đầy kiến thức, hay đủ đầy cha mẹ, … Con người vốn bé nhỏ và yếu đuối và vì vậy, chúng ta hiển nhiên có quá nhiều nỗi lo-sợ, mà việc đáng sợ lớn nhất là không biết sống thế nào nếu không kiếm ra được tiền. Cho nên để trả lời được câu hỏi “bạn đang cần/quan tâm đến điều gì nhất”, chúng ta ngay lập tức có thể điền vào ngay.
Vậy nhưng bạn ơi, sự thật thì ta ăn rất ít, ta mặc cũng chỉ cần đủ che thân thể, đừng quá rách rưới khó coi,… Con ta ăn uống học hành cũng chỉ cần ở mức cơ bản, để rồi sau đó con sẽ lớn khôn và lựa chọn con đường riêng của chúng. Các kiến thức bạn muốn con nạp vào sẽ nhanh chóng trôi theo mây gió khói bụi thời gian mà thôi, vì các con đã tự ươm cho mình những hạt giống từ bố mẹ tự thuở còn là bào thai rồi, chúng ta o ép bọn trẻ quá mức dung nạp của bọn chúng thì cũng thành ra phung phí mà thôi. Vậy thì trước khi bạn có thể “để tâm” vào bất cứ việc gì thì đầu tiên bạn cần giải phóng tâm thần của bạn khỏi bớt những âu lo đời thường (bằng cách như tôi đã giải thích ở trên). Sau khi bạn giải phóng được, tâm của bạn sẽ sạch và thoáng hơn, tất nhiên cũng sẽ bớt nặng nề hơn, vậy là bạn đã có thể “để tâm” vào sự việc cần lựa chọn rồi đó. Kỹ thuật ở đây là vậy, chúng ta chỉ cần lựa chọn điều gì khiến mình cảm thấy an ổn hơn. Ngay khi đứng trước bất kỳ việc gì đó cần lựa chọn, bạn chỉ cần ngưng lại, ngẫm nghĩ về điều đó, trả lời câu hỏi “điều gì sẽ khiến tâm mình an ổn hơn?”, vậy là bạn đã thực hành được kỹ thuật lựa chọn này rồi. Tất nhiên, thời gian đầu tiên khi thực hành kỹ thuật này, đôi lần bạn sẽ vẫn bị lựa chọn chưa ổn, sẽ gây cho sự việc rối rắm hơn, nhưng tôi tin chắc rằng, sau vài lần có kinh nghiệm, chắc chắn bạn sẽ làm được. Sau này khi đã thực hành thuần thục kỹ thuật lựa chọn mỗi ngày, cuộc sống của bạn đã an ổn hơn, bạn còn có thể hướng dẫn gia đình mình hoặc những người hữu duyên để cùng nhau chúng ta sẽ có được sự an lành hơn trong tâm hồn và cuộc sống. Và đương nhiên, vốn dĩ cuộc sống là luôn luôn không dễ dàng, thách thức vẫn chờ ta mỗi ngày ngay khi mở mắt chào buổi sáng, thế nhưng việc lựa chọn thái độ đúng đắn chắc chắn sẽ hỗ trợ được để giúp cuộc sống của bạn bớt đi sự phức tạp, đối diện với sự việc một cách nhẹ nhàng nhất có thể. Và bằng cách này, càng về cuối dốc cuộc đời, tôi tin rằng bước chân của bạn sẽ trở nên thoáng đãng và bay bổng hơn để hòa vào cát bụi hư vô!
thênh thang
